VAR, Gol Sevinçlerini Bir İman Meselesine Dönüştürdü

Luis Díaz, geçen Eylül'de Tottenham Hotspur Stadyumu'nda sevinçle koşarken, golünün öyle bir hatayla iptal edileceğini bilmiyordu ki bu hata, ses kayıtlarının yayınlanmasına ve PGMOL'dan kamuoyu özrüne yol açtı. Ancak rahatsız edici gerçek şu: o özür hiçbir şeyi değiştirmedi. Sistem bozuk kalmaya devam ediyor, teknolojiden değil, süreci adaletin önüne koyan korkak bir kurumsal zihniyetten.

'Açık ve Bariz' Yanılgısı

Premier Lig, 'açık ve bariz' eşiğine kutsal bir metin gibi sarılıyor. Oysa asıl sorun, VAR hakemlerinin bu eşikten felç olması. Sadece en bariz hatalara müdahale ediyor, maçları maddi olarak etkileyen tartışmalı kararları görmezden geliyorlar. Sonuç, saha hakeminin ilk kararının VAR'ın neyi devirebileceğine dair bir filtre görevi gördüğü melez bir gerçeklik.

VAR tanıtıldığında amaç bu değildi. Vaad edilen, minimum müdahale, maksimum doğruluktu. Elde ettiğimiz ise nadiren doğru müdahale eden müdahaleci bir sistem. Díaz olayı izole bir başarısızlık değil; kararsızlığı kararlılığa tercih eden bir protokolün semptomu.

Premier Lig'in Korku Kültürü

Çürüme tek bir hatadan daha derin. VAR hakemleri artık bir korku bulutu altında çalışıyor: bir meslektaşının kararını bozma korkusu, canlı yayında aptal durumuna düşme korkusu, teknolojinin her kullanımını kaçınılmaz olarak izleyen tepki korkusu. Bu, doğru sonuçlara ulaşmak yerine tartışmadan kaçınmayı değerleyen bir hakem kültürü yarattı.

  • 2022 Dünya Kupası'nda VAR maçların %19'una müdahale etti; Premier Lig'de geçen sezon bu oran %11'di - benzer hata oranlarına rağmen.
  • Premier Lig'de ortalama VAR incelemesi 52 saniye sürerken, Serie A'da bu süre 38 saniye; burada daha hafif bir dokunuş ve daha net kurallar var.
  • 2019'dan bu yana Premier Lig, diğer Avrupa liglerine kıyasla en yüksek 'hakem kararı' oranına sahip; bu, hesap vermekten kaçmanın bir örtmesi.

İstatistikler, büyük kararları doğru verme görevinden vazgeçmiş bir ligi ortaya koyuyor. Sorun teknoloji değil; onu yöneten insanlar ve protokoller.

Radikal Reform Gerekçesi

Mevcut sistemin savunucuları, VAR'ın henüz genç olduğunu ve büyüme sancılarının kaçınılmaz olduğunu savunacaklar. Ofsayt gollerinin düzeltilmesi veya hakemlerin kaçırdığı şiddet hareketlerinin tespiti gibi başarılı müdahaleleri örnek gösterecekler. Ancak bunlar, herhangi bir yetkin sistemin yapması gereken temel işlevler. Çıta gülünç derecede düşük tutuluyor.

Eski hakem Howard Webb gibi daha sofistike karşı argümanlar, daha yüksek bir müdahale eşiğinin oyunun akışını koruduğunu iddia ediyor. Ancak her golün ardından gergin bir bekleme yaşanırken hangi akış korunuyor? Spor zaten kendiliğindenliğini kaybetti; en azından doğruluğu geri kazanabiliriz. Premier Lig, ragbi birliğindeki TMO sürecini benimsemeli: bağımsız inceleme, 'hakem kararı' güvenlik ağı yok, hakemler arasında stadyuma canlı yayınlanan açık iletişim.

Spesifik Bir Tahmin: Bir Sonraki VAR Krizi Değişimi Zorlayacak

Mevcut ateşkes uzun süremez. Nisan 2025'e kadar, tek bir VAR kararı ilk dört veya düşme hattının kaderini belirleyecek ve Premier Lig'i protokolü elden geçirmeye zorlayacak büyüklükte bir kamuoyu öfkesi patlak verecek. Spesifik olarak, 18 ay içinde Premier Lig'in, ceza sahasındaki tüm olayların, saha hakemiyle eşit yetkiye sahip (patronunu alt etmekten korkan kıdemsiz bir meslektaş değil) özel bir VAR hakemi tarafından otomatik olarak incelendiği bir sistemi benimseyeceğini tahmin ediyorum.

Kategori: Görüş | LA Premier League Ana Sayfa